قدمت و تاریخچه چای در ایران به زمانی می رسد که ایرانیان این نوشیدنی را به عنوان یک ماده دارویی می شناختند. حدود قرن های ۱۱ و ۱۲ نام آن را در کتاب های پزشکی و داروشناسی ثبت کردند.
تاریخچه چای در ایران
اما طبق گزارشات و خبرگزاری برخی از مراکز تا قبل از سال ۱۲۸۰ هجری شمسی نوشیدنی به نام چای در ایران وجود نداشت و کشت آن به این اندازه رایج نبود. انسان های باستان تا پیش از دوران صفویه به جای استفاده از چای، قهوه می نوشیدند به همین علت، برخی از چای خانه های امروزی همان نام سنتی و قدیمی خود یعنی قهوه خانه را حفظ کرده اند. البته با ورود چای کم کم قهوه به فراموشی سپرده شد.
بهتر است بدانید، پیش از این که چای را به عنوان یک گیاه در ایران بشناسند، توسط تجار و بازرگانان وارد ایران می شد. امروزه لاهیجان را به عنوان اصلی ترین مرکز کشت و تولید چای ایران می شناسند. در گذشته جاده ابریشم مکانی بود که، به نقل و انتقال چای توسط چینی ها کمک می کرد، به تدریج این گیاه توسط کشور هندوستان کشت و تولید، سپس از راه های بازرگانی جنوب به دست ایرانیان رسید.
کاشف السلطنه بنیان گذار تاریخچه چای در ایران
آشنایی با تاریخچه چای در ایران
یکی از افرادی که باعث شد تا کشت و مصرف چای در همه طبقات عمومی شود حاج محمد قوانلو، ملقب به کاشف السلطنه بود. فردی که پس از پایان تحصیلات مقدماتی به استخدام وزارت امور خارجه در آمد و دو سال منشی میرزا نصرالله خان مشیرالدوله وزیر خارجه وقت بود.
زمانی که حاج محمد قوانلو در هند اقامت داشت با کشت و صنعت چای در آن کشور آشنا شد و هنگام بازگشت به ایران مقدار زیادی تخم چای و قلم گیاهان را با خود به همراه آورد، برحسب آموخته های خود در منطقه گیلان شروع به کار کرد و کشت چای را رونق داد هرچند قبل از کاشف السلطنه نخستین کاشف چای در ایران حاج محمد اصفهانی . اما چون آگاهی لازم در مورد کشت و زراعت چای را نداشت، موفقیتی در این زمینه کسب نکرد، به همین دلیل ارائه نهال و بذر چای در سفر کاشف السلطنه به هند از رهاوردهای مهم او به شمار می رود.
پس از این موفقیت مظفرالدین شاه به حاج محمد میرزا لقب کاشف السلطنه داد، و در مقابل این کشف بزرگ امتیاز کشت چای در تمام نقاط ایران به او رسید. او ابتدا کشت چای را از دو قطعه زمین شروع کرد و بعد از گذشت شش سال همراه با تلاش فراوان نواحی کشت چای را افزایش داد.
نتیجه این زحمات تولید چای ممتاز همراه با رنگ و عطر بسیار خوب بود. با توجه به موفقیت چشمگیر در زراعت چای، کاشف السلطنه امیدوار بود که، ایران جز کشورهای وارد کننده چای شود و کشورش را از صرف پول برای خرید چای از کشورهای بیگانه بی نیاز کند. علاوه بر گیلان حاصلخیزی و موقعیت مناسب دو شهر تنکابن و لاهیجان باعث شد که، بذرها و نهال های چای به این دو شهر انتقال پیدا کنند.
همین کار باعث ایجاد نخستین باغ های چای در سال ۱۲۷۹ شمسی در شمال کشورشد. پس از گذشت چندین سال و بنا به پیشنهاد کاشف السلطنه ساخت اولین کارخانه چای کشور در مجلس به تصویب رسید. همچنین از دیگر کارهای او چاپ کتابی با عنوان رساله دستورالعمل زراعت چای بود که، به صورت عملی مراحل کشت و تولید چای، نحوه چیدن برگ چای انتخاب و درجه بندی چای و همچنین روش مالش خشک کردن و چیدن چای به کارگران آموزش داده می شد.
موزه چای کاشف السلطنه لاهیجان
پس از این کار کاشف السلطنه یکسره به کار چای و چایکاری پرداخت. او توانست مقدار زیادی بذر چای ماشین آلات کشاورزی و تعدادی کارشناس متخصص از چین وارد کشور کند و تحولی عظیم در این زمینه به وجود بیاورد. اما در سال ۱۳۰۷ هنگامی که طی سفری برای خرید بذر و ماشینآلات به هندوستان رفته بود، در راه بازگشت به ایران در اثر سانحه تصادف درگذشت. که جنازه او بنا به وصیتش در تپه های لاهیجان دفن شد، این مقبره در حال حاضر یکی از دیدنی های شهر لاهیجان است که، در کنار موزه تاریخ چای قرار دارد.
موزه چای کاشف السلطنه لاهیجان
شرکت مهرایین همواره تاکید بر آن داشته که چای اصیل ایرانی برای تولیدات خود استفاده کند . شما میتوانید محصولات مهرایین را از فروشگاه انلاین مهرایین خریداری نمایید